Growshop - informatie - EUGardenCenter Planten Dokter: Eerste Hulp Bij Gebreken

EUGardenCenter Planten Dokter: Eerste Hulp Bij Gebreken

U bevindt zich op de pagina EUGardenCenter Planten Dokter: Eerste Hulp Bij Gebreken.

EUGardenCenter, uw eerste hulp dokter bij gebreken aan uw planten

Zelfs de meest ervaren kwekers hebben soms problemen tijdens hun teelt. Een plant is een gevoelig organisme dat net als ieder ander levend wezen een tekort of teveel kan hebben aan specifieke voedingstoffen. Gelukkig geeft een plant dit duidelijk aan en is het dus makkelijk te herkenen.

 

EUGardenCenter helpt u graag op weg als uw eerste hulp planten dokter om uw teelt zo goed mogelijk te laten verlopen.

 

Deze gids beschrijft de oorzaken en symptomen van te veel of te weinig voedingstoffen voor je plant, de gevolgen van deze problemen en overduidelijk wordt ook de oplossingen beschreven. Natuurlijk hopen we dat je deze gids niet vaak hoeft te gebruiken, maar dat het nuttige tips oplevert indien deze nodig zijn.

 

Calcium

 

Wat is het en wat doet het?

Calcium is belangrijk voor het groeiproces

Het heeft een regulerende werking in de cellen en draagt bij aan de stabiliteit van de plant

Wat zie je?

Geel/bruine vlekken, omgeven door een scherpe bruine rand

Wat kun je doen?

Calcium toevoegen door middel van een vloeibaar kalkmeststof zoals calciumnitraatoplossing

 

Over calcium in het kort

In zowel plantaardig als dierlijk leven is calcium een essentieel element; het komt o.a. voor in beenderen, schelpen en eierschalen. Spieren en zenuwen functioneren niet zonder calcium. De naam Calcium is afgeleid van Lat. calx, calcis = steen. Het is in zuivere vorm een zilverkleurig metaal, iets harder dan lood en gemakkelijk te bewerken. Het metaal ontbrandt bij verhitting en reageert heftig met water en zuren. Calcium komt overal ter wereld voor; 3.64% van de aardkorst bestaat uit calcium. De hardheid van leidingwater wordt voornamelijk veroorzaakt door (de hoeveelheid) opgeloste calciumzouten.

 

Calcium bevind zich binnen de gehele plant. Calcium wordt voor veel processen in de plant gebruikt, maar is vooral belangrijk voor het groeiproces. Het heeft een regulerende werking in de cellen en draagt bij aan stabiliteit van de plant. Planten beschikken over twee transportsystemen: Het xyleem en het floëem(houtvaten en zeefvaten). De meeste voedingsstoffen kunnen via beide systemen worden getransporteerd, maar in het geval van calcium is dit niet mogelijk. Calcium wordt vrijwel uitsluitend getransporteerd via de xyleem vaten en heeft daarom weinig mobiliteit binnen in de plant. Het is belangrijk dat er altijd voldoende calcium is bij de wortel zodat het voortdurend voor de plant beschikbaar is voor absorptie.

 

 

Symptomen van een tekort

Calcium wordt in de plant met name vervoerd via de opwaartse sapstroom. De oudere grotere bladeren net boven de onderste bladeren vertonen de eerste symptomen. Er verschijnen geel/bruine vlekken, meestal omgeven door een scherpe, bruine rand. Daarnaast wordt de groei afgeremd en in ernstige gevallen zijn de toppen veel kleiner dan normaal en gaan ze niet dicht. Dit heeft als gevolg veel minder opbrengst.

 

 

Ontwikkeling van een tekort

  • De symptomen verschijnen vaak snel, binnen een of twee weken nadat de eerste vlekken op oudere bladeren zichtbaar zijn. De vlekken beginnen meestal als kleine, lichtbruine spikkeltjes die na verloop van tijd groter worden.
  • Na twee weken verschijnen er steeds meer vlekken op de oudere bladeren en vaak ook aan de rand van de bladeren net als bij te kort aan kalium of bij symptomen van verbranden. De vlekken hebben een scherpe rand en bevinden zich niet uitsluitend aan de rand van de  bladeren. Binnen een week is vaak al een vertraging in de ontwikkeling merkbaar.
  • Soms rimpelen de groeipunten en rond de vruchten zie je dunne, smalle bladeren zonder vlekken
  • De oudere bladeren sterven langzaam af en er verschijnen gelige onregelmatig gevormde vlakken rond de necrotische vlekken. Hoe ouder het blad is, hoe ernstiger de symptomen.
  • Ook de bloei wordt belemmerd en vertraagd. De vruchten blijven vrij klein.

 

Redenen voor een tekort

  • Kweken op calciumvaste grond.
  • Een overmatige hoeveelheid aan ammonium, kalium, magnesium en/of natrium bij de wortel. De absorptie wordt vooral door ammonium en in minimale mate door natrium afgeremd.
  • Problemen met de verdamping als gevolg van een te hoge EC-waarde of door extreme hoge of lage relatieve vochtigheid.

 

Oplossingen voor een tekort

  • Gebruik altijd anorganische fosfaten, omdat deze gemakkelijk te absorberen zijn. Meng anorganische fosfaatmeststoffen altijd grondig met de grond.
  • Kies producten met een gegarandeerd fosfaatpercentage op de verpakking in plaats van alternatieve fosfaathoudende producten zoals guano of mest. Wanneer de pH te hoog is, verzuur je het medium met een verdunde oplossing van fosforzuur

 

 

Fosfor

 

Wat is het en wat doet het?

Fosfor speelt een belangrijke rol in zowel celprocessen als de totale energie overdracht van een plant.

Een bouwsteen voor onder meer celwanden en DNA.

Wat zie je?

Kleine plant met paars/zwarte necrotische bladdelen.

De bladeren raken misvormd en verschrompeld.

Wat kun je doen?

Anorganische fosfaatmeststoffen grondig mengen met de grond.

 

 

Over fosfor in het kort

Fosfor speelt een belangrijke rol voor alle levende organismes en is een essentiële voedingsstof voor planten en dieren. Het speelt een belangrijke rol bij de verbrandinsprocessen van de cel en bij de totale energie-overdrachten van de plant. Fosfor is ook een bouwsteen van de celwanden, het DNA en allerlei eiwitten en enzymen.

 

Voor jonge planten is de aanweizgheid van fosfaat onontbeerlijk; ongeveer driekwart van de hoeveelheid fosfor die een plant in zijn hele levenscyclus verbruikt, wordt in het eerste kwartaal van het plantenleven opgenomen. De grootste fosforconcentraties bevinden zich in de ontwikkelende plantendelen: De wortels, de groeischeuten en het nerfweefsel.

 

Symptomen van een tekort

De plant blijft vrij klein met paars/zwart necrotische bladdelen, die later misvormd raken en verschrompelen.

 

Ontwikkeling van een tekort

  • Allereerst wordt de plant donkergroen - een ander soort donkergroen(blauw/groen) dan wanneer dit gebeurt bij een tekort aan kalium.
  • De groei in de hoogte en de ontwikkeling van de plantscheuten aan de zijkant worden geremd.
  • Na 2 tot 3 weken verschijnen er donkerpaarse/zwarte necrotische vlekken op de oude en middelgrote bladeren, waardoor de bladeren misvormd raken. De paars/zwarte necrose breidt zich uit naar de stengels van de bladeren. Het blad draait, krult aanzienlijk en sterft af.
  • De dode bladeren zijn gekruld en verschrompeld, hebben een typische okerkleurige paarse kleur en vallen af.
  • De plant bloeit volledig, maar de opbrengst is minimaal.

 

Redenen voor een tekort

Door de lage concentraties waarin fosfaat in de natuur aanwezig is, zorgen de plantencellen ervoor dat fosfor eenvoudig door de gehele wortel wordt opgenomen. Een tekort aan fosfor komt dan ook niet vaak voor, behalve waneer:

  • Het groeimedium een te hoge pH heeft (hoger dan pH 7). In dergelijke gevallen kan de plant geen fosfor opnemen omdat zich onoplosbare fosforverbindingen ontwikkelen.
  • De grond te zuur of te rijk is aan ijzer en zink. Dit belemmert de absorptie van fosfaat.
  • De grond hard geworden is. Fosfaat kan niet meer worden opgenomen.

 

Oplossingen voor een tekort

  • Gebruik altijd anorganische fosfaten, omdat deze gemakkelijk te absorberen zijn. Meng anorganische fosfaatmeststoffen altijd grondig met de grond.
  • Kies producten met een gegarandeerd fosfaatpercentage op de verpakking in plaats van de alternatieve fosfaathoudende producten zoals guano of mest. Wanneer de pH te hoog is, verzuur je het medium met een verdunde oplossing van fosforzuur.

 

Magnesium

 

Wat is het en wat doet het?

Magnesium is onmisbaar voor de planten en is essentieel voor de fotosynthese.

Het is een bouwsteen voor chlorofyl.

Wat zie je?

Roesitge, bruine vlekken.

Onregelmatige, vage gele vlekken tussen de nerven.

Wat kun je doen?

De plant om de 4-5 dagen bespuiten met een 2%-oplossing aan Epsom-zouten.

 

 

Over magnesium in het kort

Magnesium is een onmisbaar element voor planten. Bij planten vormt dit een bouwsteen voor chlorofyl (bladgroen) en is daarom essentieel voor de fotosynthese. Tegelijkertijd speelt magnesium een belangrijke rol bij de overdracht van energie. Het is net als calcium een onderdeel van leidingwater en is van invloed op de water-hardheid. Anorganische magnesiummeststoffen worden op dezelfde basis geproduceerd als die worden gebruikt voor kaliummeststoffen.

 

Symptomen van een tekort

Bij een tekort aan magnesium is het bladgroen in de middel-lange-oude bladeren onder de bloeiende top enigszins gebroken. Magnesium wordt naar de jonge delen van de plant getransporteerd. Deze verdeling is zichtbaar als roestbruine vlekken en/of vage, onregelmatige gele vlekken tussen de nerven. Een licht tekort aan magnesium heeft nauwelijks effect op de bloei, maar zal wel de ontwikkeling van de bloemen verergeren door de symptomen van een tekort.

 

Ontwikkeling van een tekort

  • De eerste tekenen van een tekort verschijnen rond de 4e-6e week. Er verschijnen kleine, roestige bruine vlekken en/of onregelmatige gevormde gele vlekken in de bladeren met een gemiddelde leeftijd (onder de top van de plant). De kleur van de jonge bladeren en de ontwikkeling van de vrucht worden niet beïnvloed.
  • De grootte en het aantal roestbruine vlekken op de bladeren nemen toe. De symptomen verspreiden zich over de hele plant, die er ziek uitziet
  • Wanneer het tekort echt acuur wordt, zie je de symptomen ook op de jongere bladeren verschijnen en wordt de bloem-productie verlaagd.

 

Redenen voor een tekort

Het magnesiumtekort kan optreden omdat de opname ervan geremd wordt door:

  • Erg natte, koude en/of zure omgeving van de wortel.
  • Een grote hoeveelheid kalium, ammoniak en/of calcium (bijvoorbeeld hoge concentraties aan calciumcarbonaat in drinkwater of kleigronden die rijk zijn aan calcium) ten opzichte van de hoeveelheid magnesium.
  • Een beperkt wortelstelsel en een veeleisende plant.
  • Een hoge EC in het groeimedium: Dit belemmert de verdamping.

 

Oplossingen voor een tekort

  • Wanneer een tekort wordt vastgesteld, kun je de plant het beste bespuiten met een 2%-oplossing aan Epsom-zouten.
  • Bevruchting via de wortels ->
    • Anorganisch: Epsom-zouten op hydrocultuur of kieseriet (magnesiumsulfaatmonohydraat).
    • Organisch: Gecomposteerde kalkoen- of koeienmest .

Ijzer

 

Wat is het en wat doet het?

Ijzer heeft een aantal belangrijke functies in het algemene metabolisme van de plant en is essentieel voor de synthese van chlorofyl.

Wat zie je?

Sterke vergeling van vooral de jonge bladeren.

Groeischeuten tussen de nerven.

Wat kun je doen?

De plant bespuiten met een waterige oplossing van EDDHA- of EDTA-chelaten

 

 

Over ijzer in het kort

Ijzer is van cruciaal belang voor het leven van een plant. Ijzer heeft een aantal belangrijke functies in het algemene metabolisme van de plant en is essentieel voor de synthese van chlorofyl. Over het algemeen wordt ijzer slecht door de plant geabsorbeert, Het kan alleen in bepaalde vorm en onder de juiste omstandigheden voldoende door de wortels worden opgenomen. Grond bevat zelden weinig ijzer maar het is mogelijk dat de juiste vorm ijzer, die door een plant kan worden opgenomen, ontbreekt. De absorptie van ijzer is sterk afhankelijk van de pH. Meestal is er in zure bodems voldoende ijzer aanwezig in opneembare vorm.

 

Symptomen van een tekort

Een tekort aan ijzer kan optreden tijdens perioden van zware groei of hoge plantstress. Een tekort wordt gekenmerkt door een sterke vergeling van de jonge bladeren en groeischeuten tussen de nerven. Dit gebeurt vooral omdat ijzer zich niet binnen de plant kan verplaatsen. De jonge bladeren kunnen geen ijzer wegtrekken uit de oudere bladeren. Bij een ernstig ijzertekort, kunnen de oudere bladeren en de kleinere nerven in het blad ook geel worden.

 

 

Ontwikkeling van een tekort

  • Groen/gele chlorose, van binnen naar buiten in de jongere bladeren en in de groeischeuten. De nerven blijven meestal groen.
  • Een voortdurende vergeling van de bladeren tot een soms bijna witte kleur. Ook grote bladeren worden geel. Dit remt de groei.
  • In ernstige gevallen vertonen de bladeren necrose. De groei en bloei van de plant worden geremd.

 

Redenen voor een tekort

  • De pH bij de wortel is te hoog (pH> 6,5). De omgeving bij de wortel bevat veel zink en/of mangaan.
  • De concentratie van ijzer bij de wortel is te laag.
  • De temperatuur bij de wortel is te laag.
  • Het wortelmedium is te nat. Hierdoor stagneert de zuurstoftoevoer naar de wortels.
  • Het wortelstelsel functioneer inefficiënt als gevolg van beschadigde, geïnfecteerde of dode wortels.
  • Er is te veel licht op de voedingstank; licht bevordert de groei van algen. Algen maken het ijzer ook op en breken de ijzerchelaten af.

 

Oplossingen voor een tekort

  • Verlaag de pH.
  • Aan het substraat kunnen ijzerchelaten worden toegevoegd.
  • Drainage kan worden verbeterd, en de bodemtemperatuur kan worden verhoogd.
  • Pas eventueel een bladvoeding met ijzerchelaten toe. Als bij hydrocultuur een goede meststof wordt gebruikt, is een ijzertekort bijna uit te sluiten.
  • Het beste wat je kunt doen is de planten bespuiten met een waterige oplossing van EDDHA- (max. 0,1 gram per liter) of EDTA-chelaten (max 0,5 gram per liter).

 

Stikstof

 

Wat is het en wat doet het?

Stikstof is een onderdeel van enzymen en is bij alle enzymreacties betrokken. Daarnast speelt het een actieve rol in het metabolisme van de plant.

Wat zie je?

Paarse stengels.

Vergeling van de bladeren.

Bladeren vallen af.

Wat kun je doen?

De EC van de voeding verhogen of extra stikstof toevoegen.

 

 

Over stikstof in het kort

Stikstof is één van de belangrijkste elementen die een plant nodig heeft. Het is een belangrijk onderdeel van eiwitten, chlorofyl, vitaminen, hormonen en DNA. Stikstof is, als een component van enzymen, betrokken bij alle enzymereacties en het speelt een actieve rol in het metabolisme van de plant.

 

Stikstof wordt hoofdzakelijk door de plant opgenomen in de vorm van nitraat en ammonium. Het kan ook via kleine organische moleculen worden geabsorbeerd. Het is belangrijk dat in de voeding van de planten het evenwicht tussen nitraat en ammonium correct is, anders wordt de pH in de rhizosfeer (omgeving onmiddelijk rondom de wortels) te hoog of te laag. Planten met nitraat als stikstofbron hebben een hoog organisch zuurgehalte. Dit heeft een invloed op de smaak en de houdbaarheid van onder andere, de oogst.

 

Nitraat wordt in de plant omgezet in ammonium door het nitroreductase-enzym. Ammonium wordt vervolgens in organische moleculen opgenomen. Stikstof heeft een positieve invloed op de groei van de plant. De plant krijgt grotere bladeren, meer takken en de vegetatieve periode wordt verlengd.

 

Symptomen van een tekort

De stengels worden paars, de bladeren worden geel en vallen uiteindelijk af.

 

 

Ontwikkeling van een tekort

  • Symptomen zijn als eerste te zien bij de grotere bladeren in de midden- en bovenste delen van de plant.
  • De plant wordt in zijn geheel lichter van kleur.
  • De grotere balderen in het onderste deel van de plant worden lichtgroen. De bladstelen van de kleinere bladeren worden nu ook paars. Er verschijnen kenmerkende verticale paarse strepen in de steel.
  • De bladeren in het onderste deel van de plant worden steeds geler en na verloop van tijd wit. Tenslotte verdorren de bladeren en vallen af.
  • De groei is zichtbaar geremd: kortere planten, dunnere stengels, minder bladvorming en kleinere bladeren.
  • Ook de bovenste en middelste delen van de plant worden steeds geler en witter.
  • Op groeipunten blijven de bladeren wat langer groen, maar ze zijn een stuk minder groen dan bij een normaal stikstofniveau.
  • Er vindt een gedwongen bloei en aanzienlijk bladverlies plaats.
  • Een aanzienlijk vermindering in de opbrengst.

 

Redenen voor een tekort

Het tekort aan stikstof kan worden veroorzaakt door onjuiste voeding of het geven van voeding met onvoldoende voedingstoffen. Substraten die veel vers organisch materiaal bevatten, kunnen een stikstoftekort veroorzaken omdat de micro-organismen het stikstof binden. Veel stikstof kan gebonden zijn, vooral in de eerste weken. Dit wordt later dan vrijgegeven, maar dan is het meestal al te laat.

 

Oplossingen voor een tekort

  • Verhoog de EG van de voeding en spoel het substraat hier goed mee.
  • Voeg zelf stikstof toe aan de voedingsoplossing via ureum, bloedmeel, drijfmest of een speciaal 'mono-voedingsstof' product.
  • Bespuit de onderkant van de bladeren met een stikstofoplossing. Dit kun je het best aan het eind van de dag doen, net voordat het licht uitgaat. Zorg dat je geen verbranding van de bladeren veroorzaakt.

 

Kalium

 

Wat is het en wat doet het?

Kalium zorgt voor de kracht en de kwaliteit van de plant.

Het controleert talloze andere processen zoals het koolhydraatstelsel.

Wat zie je?

Dode randen aan de bladeren.

Wat kun je doen?

In het geval de EC in het substraat of de grond hoog is, met schoon water spoelen.

Kalium toevoegen.

 

 

Over kalium in het kort

Kalium is noodzakelijk voor alle activiteiten die te maken hebben met watertransport en het openen en sluiten van de stoma's. Kalium zorgt voor de kracht en de kwaliteit van de plant en controleert talloze andere processen zoals het koolhydraatstelsel.

 

Symptomen van een tekort

Bij een tekort aan kalium wordt de verdamping verminderd. Als gevolg daarvan neemt de temperatuur in de bladeren toe en hierdoor verbranden de cellen. Dit gebeurt meestal aan de randen van de bladeren waar de verdamping normaal gesproken het hoogst is.

 

 

Ontwikkeling van een tekort

  • De uiteinden van de jongere bladeren vertonen grijze randen.
  • De bladeren worden geel vanaf de rand in de richting van de aderen, en in het blad zelf verschijnen roestkleurige dode vlekken.
  • De uiteinden van de bladeren krullen om en hele delen van de bladeren beginnen te rotten. De bladeren blijven krullen en vallen uiteindelijk af.
  • Een extreem tekort aan kalium veroorzaakt magere, ongezond uitziende planten met sterk verminderde bloei.

 

Redenen voor een tekort

  • Te weinig of de verkeerde soort meststof.
  • Groei in kaliumvaste grond.
  • Een overmaat aan natrium (keukenzout) in de omgeving van de wortel; natrium vertraagd de opname van kalium.

 

Oplossigen voor een tekort

  • Spoelen met water, in het geval de EC in het substraat of de grond te hoog is.
  • Kalium toevoegen, hetzij in anorganische vorm: los 5-10 gram kaliumnitraat op in 10 liter water. In zure grond kun je kaliumcarbonaat of kaliumhydroxide (5ml in 10 liter water) toevoegen.
  • Kalium in organische vorm toevoegen: voeg een waterige oplossing van houtas, kippenmest of een mestsubstantie toe(zorg er hierbij voor dat je de wortels niet verbandt). Extracten van de druiffamilie bevatten ook veel kalium.

 

Ter informatie

  • Kalium wordt snel en gemakkelijk door de plant geabsorbeerd. In een hydrocultuursysteem zijn de resultaten binnen enkele dagen zichtbaar. Een kaliumsupplement in de vorm van bladbemesting wordt niet aanbevolen.
  • Te veel kalium veroorzaakt zoutschade, een tekort aan calcium en magnesium en een verzuring van de wortels!

 

Zwavel

 

Wat is het en wat doet het?

Zwavel is één van de moleculaire bouwstenen voor een aantal eiwitten, hormonen en vitamines.

Het vervult een belangrijke rol in de waterhuishouding van de plant en van de bodem.

Wat zie je?

Verkleuring van de bladeren.

Sterke paarse verkleuring in de bladstelen

Wat kun je doen?

pH verlagen.

Zwavel toevoegen.

 

 

Over zwavel in het kort

Zwavel is één van de moleculaire bouwstenen voor een aantal eiwitten, hormonen en vitaminen zoals vitamine B1. Het komt voor in veel belangrijke plantaardige weefsels, zoals in zaden en celvocht. In de vorm van sulfaat, vervult zwavel een belangrijke rol in de waterhuishouding van de plant en van de bodem.

 

Bij hydrocultuur krijgt de plant alle voedingstoffen die hij nodig heeft tijdens het water geven. Als gevolg daarvan bevatten meststoffen voor hydrocultuur hoge concentraties aan kalk en zwavel. Om te voorkomen dat de kalk en de zwavel met elkaar reageren en een slecht oplosbaar gips wordt gevormd, worden twee materialen door de producenten apart bewaard in een "A"- en "B"-verpakking.

 

Symptomen van een tekort

De eerste symptomen die je zou verwachten zijn lichtgroene verkleuringen in de jonge bladeren. In de praktijk zien we echter vaak dat de eerste symptomen vooral zichtbaar zijn in de oudere bladeren.

 

 

Ontwikkeling van een tekort

  • Lichtgroene verkleuring in een of meer grote/oudere bladeren.
  • Sterke paarse verkleuring in de bladstelen (als gevolg van de productie van anthocyaanpigment).
  • Meer bladeren veranderen van kleur en de lichtgroene kleur maakt plaats voor een diepgele verkleuring.
  • Wanneer het tekort zeer ernstig, heeft de plant veel diepgele bladeren met paarse stengels en bladstelen. Daarnaast worden groei en bloei geremd.

 

Redenen voor een tekort

Bij een teelt buitenshuis komt een tekort aan zwavel zelden voor. In potgrond kan een tekort aan zwavel optreden wanneer de pH-waarde te hoog is of wanneer er te veel calcium in de grond zit.

 

Oplossingen voor een tekort

  • Controleer de pH van het medium, en verlaag deze indien nodig met zwavel, salpeter, fosfor of citroenzuur. Het is voor een plant eenvoudiger om zwavel op te nemen bij een lage pH-waarde.
  • Voeg de zwavel in anorganische vorm toe met een meststof met magnesium, Epsom-zouten voor hydroculturen en kieseriet in de grond.
  • Gebruik gecomposteerde paddestoelmeststoffen en mest uit dierlijke bronnen, wanneer je een voorkeur hebt voor een organische bemesting. Zwavel wordt door de plant alleen in de vorm van sulfaat opgenomen. Sulfaat ontstaat in de bodem tijdens de ontbinding van organische zwavelverbindingen. Dit proces kost tijd. We raden daarom aan om preventief te werk te gaan, met gebruik van een goed gecomposteerde meststof.